Lesbos, vogeleiland bij uitstek

Het groene en vruchtbare Griekse eiland Lesbos ligt in de Egeïsche Zee, op slechts een paar kilometers van de kust van Turkije, en wordt beschouwd als een van de beste plaatsen in Europa om de vogeltrek in het voorjaar waar te nemen. Deze vogelreis van acht dagen is precies gepland in de optimale tijd van doortrek van een groot aantal fantastische vogelsoorten.
Maar het eiland herbergt ook een aantal eigen specialiteiten.

Het op twee na grootste eiland van Griekenland heeft een 'ruw' en bergachtig binnenland, dat doorkruist is met wegen die ons door de diverse dorpjes voeren. De traditionele manier van het leven is hier nog vrijwel onveranderd. De prachtige kustlijn is nog grotendeels aan de vernietiging door het massatoerisme ontsnapt. Een belangrijke bron van inkomsten is de productie van olijfolie. Een van de opvallendste kenmerken van het eiland is dan ook de overvloed aan olijfbomen; naar verluidt staan er maar liefst 11 miljoen op Lesbos! We komen ze dus overal tegen, maar toch heeft het eiland een prettig natuurlijk karakter. Lesbos wordt door veel soorten trekvogels als rustplaats gebruikt op de voorjaarstrek vanuit de overwinteringsgebieden in Afrika naar de broedgebieden in het noorden. Er zijn maar weinig plekken in Europa bekend waar dit fenomeen zich zo opvallend voordoet. Dat op Lesbos in tegenstelling tot alle andere eilanden in de Middellandse Zee ook de zeldzame Smyrnagors en de Turkse Boomklever broeden maakt het eiland helemaal uniek.

Wij zullen het dorpje Skala Kalloni, gelegen in het centrale deel  van het eiland aan de rand van een grote baai, diverse keren bezoeken. Vanuit het pittoreske haventje vertrekken kleine bootjes voor de visserij op met name sardientjes, en in het dorp bevindt zich een aantal uitstekende visrestaurantjes. Skala Kalloni ligt midden in enkele van de beste vogelgebieden van Lesbos en vormt een perfecte uitvalsbasis voor vogelaars. Een verscheidenheid aan meertjes en moerasgebiedjes en de zoutpannen in de buurt van Skala Kalloni staan garant voor de grootste concentraties van vogels op het eiland en zullen dus dagelijks bezocht worden. Elke dag kunnen hier weer andere Zwarte Ibissen, ralletjes, reigers, steltlopers, moerassterns en zangvogels aanwezig zijn. Bij de zoutpannen resideert de Rosse Waaierstaart; zou hij al zijn aangekomen?

Naast de gebieden in de directe omgeving van Skala Kalloni zullen we door middel van dagexcursies de andere goede vogelplekken van het eiland bezoeken. Tijdens de dagexcursies hebben we voldoende tijd om en route te vogelen en kunnen we in plaatselijke restaurantjes of gewoon in het veld onze lunch gebruiken. We komen terecht in pittoreske plaatsjes en mooie landschappen. Het westelijk deel van het eiland bestaat uit kale berghellingen en prachtige valleien, en hier gaan we onder andere op zoek naar broedvogels als Izabeltapuit, Bruinkeelortolaan en Smyrnagors. In de vallei nabij Eressos en bij de riviertjes rond het plaatsje Sigri is het altijd spannend welke trekvogels er aanwezig zijn en in welke aantallen. Soms kun je hier in de vroege ochtend de Scharrelaars en Roodpootvalken vanuit zee zien aankomen op het eiland, en zitten de struiken vol met drie soorten klauwieren (Grauwe, Roodkop- en Maskerklauwier), Kleine Klapeksters en Wielewalen die net zijn aangekomen.

In het noorden van het eiland zullen we in de stuikvegetatie op zoek gaan naar de meer verborgen levende grasmussen, waarbij de Rüppells Grasmus hoog op de verlanglijst zal staan. Maar ook de in de olijfboomgaarden algemeen zingende Baardgrasmussen kunnen de uurtjes vogelen veraangenamen, om nog maar te zwijgen van de eigenaardige Griekse Spotvogel. Uiteraard zullen we ook op zoek gaan naar dé beroemdste broedvogel van het eiland: de Turkse Boomklever. Deze is te vinden in de naaldbossen aan de oostzijde van het eiland. Hier hebben we ook een goede kans om doortrekkende roofvogels te zien, die al dan niet even blijven hangen op zoek naar voedsel.

Het mooie van Lesbos in de periode eind april is dat er elke dag weer nieuwe aanvoer kan plaatsvinden van doortrekkende soorten als Vorkstaartplevier, Witvleugelstern  en Roodpootvalk. Een aantal blijft enkele dagen hangen, terwijl anderen zo’n drang hebben om door te trekken dat ze Lesbos niet meer dan enkele uren aandoen. De algemeen doortrekkende soorten in Lesbos vormen al een indrukwekkende lijst, maar daarnaast duiken er in deze tijd ook vaak zeldzame vogels op, bijvoorbeeld uit Azië. Een goed contact met de op het eiland aanwezige vogelaars is nuttig, bijvoorbeeld als er ergens een Kaspische Plevier of Perzische Roodborst is gesignaleerd.