Schotland, vasteland

Schotland is, als vogelbestemming, wellicht het meest bekend om zijn zeevogelkolonies. De hoge kliffen langs de woeste kust zijn het broedgebied van Alk, Zeekoet, Papegaaiduiker en Zwarte Zeekoet. Daarnaast vechten Drieteenmeeuwen, Kuifaalscholvers, Noordse Stormvogels en Jan van Genten voor een plekje op de druk bezette en smalle klifranden. Grote en Kleine Jagers zitten de zeevogels achterna waarbij zelfs Jan van Genten niet veilig zijn! Het zijn echter niet alleen de zeevogelkolonies die een bezoek de moeite waard maken. De bergen, bossen en hoogveengebieden van het Schotse Speyside zijn ook het broedgebied van enkele specialiteiten zoals Alpensneeuwhoen, Morinelplevier en Schotse Kruisbek. Auerhoen komt ook voor maar is in deze tijd van het jaar moeilijk waar te nemen.

De vogelreis begint met een vlucht naar Edinburgh waarna we naar onze accommodatie rijden in Kungussie nabij Aviemore. Het landschap bestaat hier voornamelijk uit naald- en gemend bos, uitgestrekte hoogveengebieden en veel grotere en kleinere meren. Visarenden broeden in de directe omgeving van de accommodatie en meestal zijn er enkele nesten goed zichtbaar. De hoogveengebieden zijn het leefgebied van het Schots Sneeuwhoen, de rode variant van het Moerassneeuwhoen die in Scandinavië voorkomt. Schotse Sneeuwhoenders houden jaarrond hun rode kleur terwijl het Moerassneeuwhoen in het najaar ruit naar een spierwit winterkleed. Enkele meren in het gebied herbergen broedende Kuifduikers en langs de rivieren zoeken we Waterspreeuw. Tijdens een dag in het Schotse hooggebergte van het Cairngorm National Park doen we een poging om de zeldzame Morinelplevier en Alpensneeuwhoen te vinden die in kleine aantallen broeden. Eind mei en juni kunnen de bergen hier nog met sneeuw bedekt zijn! De naaldbossen in de omgeving zijn het leefgebied van de enige endemische soort van Groot-Brittanie, de Schotse Kruisbek. In uiterlijk houdt deze soort het midden tussen de gewone en Grote Kruisbek. Auerhoen komt ook voor in de bossen maar is betrekkelijk zeldzaam en schuw en is, zoals gezegd, moeilijk te zien in deze tijd van het jaar.

Na enkele dagen verplaatsen we ons naar het meer noordelijk gelegen Sutherland. De omgeving ziet er hier heel anders uit met veel meren en heuvels met slechts lage begroeiing. Het is het broedgebied van de Steenarend die hier schaars voorkomt. Op de meren hier broeden Parel- en Roodkeelduikers en Visarend. Het bezoek aan de zeevogelkolonie op het eiland Handa is misschien wel het hoogtepunt van de reis. In een kleine sloep wordt in een vaartijd van circa 10 minuten het eiland bereikt waar we de rest van de dag zullen verblijven. Onderweg naar het eiland kunnen we al verschillende soorten van dichtbij bekijken zoals Kuifaalscholver, Drieteenmeeuw, Zeekoet en Zwarte Zeekoet. Op de hogere delen van het eiland broeden Grote en Kleine Jager en komen we met wat geluk Schots Sneeuwhoen tegen die hier een stuk tammer zijn dan op het vasteland. Na circa 1,5 km lopen komen we bij de eerste kliffen aan waar we de eerste Noordse Stormvogels en Papegaaiduikers zullen zien. De vogels zijn erg tam en kunnen soms van slechts enkele meters worden waargenomen! De grote kolonie zeevogels bevindt zich enkele honderden meters verderop bij ‘The Great Stack’. De kliffen zijn ongeveer 85 meter hoog en er broeden tienduizenden zeevogels waaronder Alk, Papegaaiduiker, Zwarte en gewone Zeekoet, Drieteenmeeuw, Noordse Stormvogel en Kuifaalscholver. Neem uw camera mee want veel soorten kunnen van zeer dichtbij worden gezien! Andere broedvogels hier zijn Noordse Stern en Bontbekplevier maar ook Oeverpieper, Tapuit en Frater. We sluiten de reis af waar we begonnen zijn en hebben hier nog de tijd om op zoek te gaan naar eventueel ontbrekende soorten en om van de prachtige omgeving te genieten.

De volgende dag reizen we via Edinburgh weer terug naar Amsterdam en is ons Schotse avontuur voorbij.